Wat is MS?

MS is een aandoening aan het centrale zenuwstelsel.

Het centrale zenuwstelstel (dus de hersenen en het ruggenmerg) heeft drie belangrijke functies:

  • het ontvangt informatie van onze zintuigen
  • het verwerkt deze informatie en verbindt het met de kennis en herinneringen die we hebben
  • op basis hiervan stuurt het onze spieren en organen aan.

Bij MS kan het zenuwstelsel het lichaam en de organen niet goed aansturen.

Hoe komt dit nu?

Het afweersysteem dat je normaal helpt bijvoorbeeld een virusje te doden bij een griepje, reageert nu ook op je eigen cellen en stoffen. Het ziet je eigen cellen en stoffen als indringers. Je afweersysteem valt vooral het lichaamseigen ‘isolatiemateriaalʼ rond onze zenuwbanen aan. Het isolatiemateriaal van onze zenuwbanen wordt de myelineschede genoemd. De myelineschede raakt ontstoken door de aanval van ons afweersysteem. Er ontstaat een soort kortsluiting in de zenuwbanen doordat het beschermlaagje (de myeline schede) beschadigd raakt. De zenuwbanen kunnen signalen niet meer goed oppikken en verwerken. Hierdoor kunnen op de lange termijn uitvalsverschijnselen ontstaan; je kunt bepaalde delen van je lichaam dan niet (goed) meer bewegen.

Multiple sclerose (MS) is een chronische ziekte waarbij ontstekingen ontstaan in het centrale zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg). Dit centrale zenuwstelsel kan bij MS bepaalde signalen niet goed verwerken, doordat de isolatielaag (myeline) rondom de zenuwen is aangetast. Dit kan diverse uitvalsverschijnselen geven: van krachtsverlies, blindheid en extreme moeheid tot geheugenproblemen.

De ziekte MS: geen spierziekte!

Multiple sclerose wordt beschouwd als een chronische ziekte. Dat betekent dat de ziekte niet meer overgaat en ook nog niet te genezen is. Zoals hierboven te lezen is, tast de ziekte daarbij het centrale zenuwstelsel aan. Zoals vaak onterecht gedacht wordt, is MS dus geen spierziekte! Het is wel mogelijk door de beschadigingen in het centrale zenuwstelsel door MS, dat patiënten hun spieren niet (goed) meer kunnen bewegen.

Hoe Multiple sclerose (MS) is een chronische ziekte waarbij ontstekingen ontstaan in het centrale zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg). Dit centrale zenuwstelsel kan bij MS bepaalde signalen niet goed verwerken, doordat de isolatielaag (myeline) rondom de zenuwen is aangetast. Dit kan diverse uitvalsverschijnselen geven: van krachtsverlies, blindheid en extreme moeheid tot geheugenproblemen.

Bron ms research.

Helaas zijn we nog niet zo ver dat we precies begrijpen waardoor MS ontstaat. Wetenschappers doen nog steeds onderzoek naar de oorzaak. Er zijn een aantal dingen die we al wél weten. Zo weten we inmiddels dat de stof myeline (is het beschermlaagje van de zenuwen) een belangrijke rol speelt. Het afweersysteem (ook wel immuunsysteem genoemd) van een MS patiënt reageert sterk op myeline. Zo sterk, dat het myeline wordt afgebroken. Om precies te zijn: de cellen die myeline maken (en eigenlijk myeline zijn), moeten heel hard gaan werken om de afbraak te herstellen. In het begin lukt dat nog vaak wel, maar na verloop van tijd raken de cellen die herstellen ‘uitgeputʼ en kan de myeline laag niet meer herstellen. Zonder myeline zijn onze zenuwcellen niet meer beschermd. Ze raken beschadigd en zullen uiteindelijk verdwijnen. Als dat gebeurt nemen de klachten van
MS in hevigheid toe.

MS wordt niet als een “erfelijke ziekte” beschouwd. Toch zijn er bepaalde stukken DNA betrokken bij het ontstaan van de ziekte. Niet iedereen met die ‘verkeerdeʼ stukjes DNA krijgt MS. Er is dus nog iets (een trigger) nodig voor de ontwikkeling van de ziekte. Wat dat precies is, is nog niet bekend. Mogelijke factoren die worden genoemd zijn
een gebrek aan vitamine D, roken en het Epstein-Barr virus (ook wel bekend als de veroorzaker van ziekte van Pfeiffer).

Vormen van MS

Het verloop van MS verschilt per persoon. Er bestaan vier vormen van MS: clinically isolated syndrome (CIS), relapsing remitting MS (RRMS), secundair progressieve MS (SPMS) en primair progressieve MS (PPMS). Naast de verschillende klachten die mensen met MS kunnen ervaren, bestaan er dus ook meerdere vormen, met ieder een
eigen ziektebeeld.

Clinically isolated syndrome

Clinically isolated syndrome (CIS) is een aanval die één keer voorkomt. Klachten lijken op MS-symptomen. De diagnose kan nog niet gesteld worden, de arts moet eerst meer onderzoek doen. Met een MRI-scan beoordeelt hij of MS zich ontwikkeld heeft, ook al zijn er geen merkbare klachten. Van alle mensen die een CIS hebben gehad,
krijgt 30 tot 70 procent uiteindelijk MS. Vaak gaat het om de relapsing remitting vorm.

Relapsing remitting

Relapsing remitting MS (RRMS) is de meest voorkomende vorm van MS. Bij deze vorm wisselen periodes van aanvallen en herstel elkaar af. De aanvallen worden ook wel schubs, terugvallen of exacerbaties genoemd. Na verloop van tijd nemen deze schubs af. Bij ongeveer 65 procent van de mensen met relapsing remitting MS gaat de MS binnen 20 jaar over in secundair progressieve MS. Voor de overige 35 procent geldt dit niet. Zij krijgen minder last van aanvallen, maar blijven klachten houden. Deze nemen niet of nauwelijks in ernst toe.
Bij een deel van de mensen met relapsing remitting MS verloopt het ziektebeeld heel rustig. Dit wordt ook wel benigne MS of een milde vorm van MS genoemd. Bij deze milde vorm komen weinig aanvallen voor. Soms zit er wel tien jaar tussen twee aanvallen. Mensen met een milde vorm van MS ervaren geen ernstige uitvalsverschijnselen en herstellen vaak volledig van een schub. Ze kunnen wel restverschijnselen overhouden aan een aanval, zoals krachtsvermindering in een been, een verminderd gezichtsvermogen, vermoeidheid of blaasproblemen. Of iemand deze vorm van MS heeft, kan pas na een aantal jaar worden bepaald.

Secundair progressief

Bij de secundair progressieve vorm van MS (SPMS) blijven aanvallen weg. De klachten die mensen met de secundair progressieve vorm hebben, nemen wel toe en herstellen niet helemaal. Het is niet te voorspellen hoe snel de klachten verergeren. Het lijkt alsof deze vorm van MS met leeftijd te maken heeft. Dat weten we niet zeker,
want er is nog weinig over bekend. Er wordt veel onderzoek gedaan naar mogelijkheden om achteruitgang uit te stellen of zelfs te voorkomen. Mensen met MS hebben zelf deels invloed op de uitstel door gezond te leven.

Primair progressief

Bij de primair progressieve vorm van MS (PPMS) verergeren klachten geleidelijk. Er is geen sprake van aanvallen en herstel. Deze vorm van MS komt vooral voor bij mensen die op latere leeftijd de diagnose MS krijgen. De eerste klachten zijn vaak moeite met lopen door minder kracht en problemen met coördineren. Ook hebben zij vaak problemen met de blaas en darmen.

Bron ms de baas.